Nagsampa ng reklamong plunder at technical malversation si Tony Leachon laban kay Executive Secretary Ralph Recto at iba pang opisyal ng gabinete kaugnay sa paglilipat ng P60 bilyong pondo ng Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) at P107 bilyong pondo ng Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC) sa National Treasury.
Inihain ni Leachon ang reklamo sa Office of the Ombudsman nitong Lunes, kung saan sinabi niyang nakabatay ito sa desisyon ng Korte Suprema ng Pilipinas noong 2025 na nagdeklara bilang unconstitutional sa isang special provision ng 2024 General Appropriations Act (GAA) na nagpapahintulot sa paglilipat ng sobrang pondo ng government-owned and controlled corporations sa National Treasury.
Ayon kay Leachon, ang naturang probisyon ang naging batayan noon ng Department of Finance (DOF), na pinamumunuan noon ni Recto, upang ilipat ang P89.9 bilyong pondo ng PhilHealth sa National Treasury. Gayunman, P60 bilyon lamang ang ipinabalik ng Korte Suprema dahil ito lamang ang aktuwal na nailipat.
Sinabi ni Leachon na ang pondong inilaan sana para sa indigent families at primary health care ay “naalis sa tunay nitong layunin,” na umano’y nagdulot ng kakulangan sa pondo para sa mga ospital, cancer at dialysis programs, at iba pang serbisyong pangkalusugan.
Dagdag pa niya, huli na umano ang naging “restoration” ng P60 bilyon sa 2026 national budget dahil marami nang pamilya ang nabaon sa utang at mga pasyenteng hindi nabigyan ng sapat na gamutan.
Sa ilalim ng batas, ang plunder ay maaaring isampa laban sa mga opisyal ng gobyerno na umano’y nagkamal ng ill-gotten wealth na nagkakahalaga ng hindi bababa sa P50 milyon sa pamamagitan ng serye ng ilegal na gawain.
Samantala, ang technical malversation naman ay may kaugnayan sa paggamit ng pampublikong pondo sa ibang layunin kaysa sa orihinal na pinaglaanan nito.
Iginiit din ni Leachon na ang paglilipat ng P107 bilyong pondo ng PDIC sa National Treasury ay maaaring nagpahina sa proteksyon ng mga depositor at sumira sa tiwala sa mga institusyong pinansyal.
Ayon kay Leachon, layunin ng pagsasampa ng kaso na maibalik ang integridad sa pamahalaan, mapigilan ang mga katulad na pang-aabuso, at mapanatili ang pangako ng universal health care para sa mga Pilipino.
