Pigtawan duon ni Senator Panfilo “Ping” Lacson, na gibo suboot ini nina dating Department of Public Works and Highways (DPWH) Secretary Manuel Bonoan asin Undersecretary Catalina Cabral.
Para ki Lacson, bako ini an tamang proseso ta tinatawan kaini nin oportunidad an mga mambabatas na maisihan an mga proyekto mientras nasa budget preparation stage pa sana. Segun pa sa senador, dapat an Executive Branch an pangenot na nagpepreparas kan panukalang budget.
Dapat an mga mambabatas nakikilahok sa Local Development Councils tanganing matukoy an mga pangangaipo kan saindang mga distrito, na magigin parte kan Local, Provincial asin Regional Development Planning.
Ikinumpara ni Lacson an Leadership Fund sa Pork Barrel System na idineklarang Unconstitutional kan Supreme Court kan 2013.
Sabi kan senador, mas nakakabahala an leadership fund huli ta nakikiaram na an mga mambabatas sa budget mientras nasa preparation stage pa ini, na dapat sakop kan Executive Branch.
Ipinaliwanag ni Lacson na may apat na yugto an proseso kan pambansang budget. Ini an Preparation, Authorization o legislation, Implementation, asin Accountability o oversight.
Dapat suboot sa authorization o legislative stage pa sana pumapasok an Kongreso tanganing siyasaton asin amyendahan an proposed budget. Ipigheras man ni Lacson an sarong insidente na sangkot suboot si Cabral.
Sigon sa senador, pagkatapos manggana ni seator Vicente “Tito” Sotto III bilang Senate President kan panahon na idto, nagpadara daw nin mensahe si Cabral sa staff niya na nagsasabi na igwa nin P500 million na “allocable” para ki Sotto.
Ipinahiling daw ni Sotto ki Lacson an mensahe huli ta aktibo pa kan panahon an senador sa budget deliberations bilang chairperson kan Senate Blue Ribbon Committee. Dai man piglinawni Lacson kun an P500 million nagtutukoy sa final appropriation, proposed allocation, o espesipikong mga proyekto.
Naenot na man na pinuna ni Lacson an dapit sa mga “allocable,” base sa mga dokumentong konektado ki Cabral. Kan Disyembre 2025, sinabi niya na may mga Cabinet secretaries asin undersecretaries na may bilyun-bilyong pisong allocables asin non-allocables sa 2025 budget.
Pigtawan-duon pa ni Lacson, dai nangangahulugan awtomatiko na may salang paggamit kan pondo kun may allocable, pero puwede suboot ining maging rason nin korapsyon.
Dugang pa kaini, na mas nakakabahala ini huli sa nagdakul nasa bilyun-bilyong piso an kantidad kan mga allocation na konektado sa nagkapirang mambabatas.
